<img …
Bramki na płaty odcinek E6
A tu już przekraczamy granicę Szwecji oraz Unii Europejskiej. Pod nami Idefjorden.
Gdzieś po drodze
We Fredrikstad
Karmimy fjorda czyli nad Idefjorden po stronie szwedzkiej
Na zachodnim wybrzeżu w Grebbestad
O, tam to by mi się może podobało. Tam, za tamtymi skałami, gdzie błyska skrawek morza…
Chwilę później …
Chwilę później stanęliśmy na krótki popas przy informacji turystycznej. I tu stwierdziłam, że chyba Norwegom dobrze robi NIE-bycie członkiem Unii. Wreszcie można było w sklepiku znaleźć coś innego niż kubeczki z łosiem, coś co zdecydowanie pokazywało w jakim kraju jesteśmy – czapki, swetry, skarpety, papucie – wszystko w tradycyjne norweskie wzory, które uwielbiam. Oczywiście badziew w postaci breloczków, kubków, magnesów też. I to, co w Skandynawii lubimy najbardziej – ogromna ilość folderów i mapek różnej maści. No a zaraz potem boczna droga i …to co lubię najbardziej.
Pola, lasy, zarośnięte łąki, pobocza z wysokimi trawami. Nareszcie bardziej naturalnie, nareszcie koniec z równiutkimi opłotkami i tak samo równiutkimi polami jak spod linijki. W oddali, pośród zalesionych pagórów błysnęła woda. Razem z synem zażądaliśmy postoju.
…A potem był Fredrikstad, gdzie GPS, któremu zadaliśmy „centrum miasta” wywiózł nas aż na przedmieścia. Parking zalany słońcem. I żebrząca dziewczyna pod parkometrem. I żebrząca kobieta przy którymś z wielkich sklepów.
W kolejnej informacji turystycznej kupiłam kartki, sprzedawczyni po angielsku zmartwiła się że nie ma znaczków, po angielsku powiedziała gdzie poczta. Mąż ją poinformował, że może mówić po szwedzku, więc powtórzyła tę samą informację po norwesku, który jest prawie jak szwedzki tylko z dziwnym akcentem…A na poczcie okazało się, że męża obie karty Mastecard nie działają. Na szczęście za drzwiami był bankomat, bo ja w międzyczasie zdążyłam nakleić już znaczki…
Ale zaraz! Poczta! W Szwecji nie ma takiego czegoś. Są punkty pocztowe w sklepach lub na stacjach benzynowych.
Przeszliśmy się deptakiem, zajrzeliśmy do kilku sklepów. Mąż doznał opadu szczęki na widok trzykrotnie wyższej ceny piwa. Upał był obezwładniający i jedyne o czym marzyliśmy to wydostać się z miasta. Może ono i ciekawe, może warto spędzić więcej czasu, może warto odwiedzić starą osadę i stary fort, ale nie w tym upale.
Wróciliśmy do siebie czyli do Szwecji.
Postanowiliśmy pojechać nad Idefjord, który stanowi naturalną granicę między oboma krajami.
Popołudnie już było w pełni, męska część wycieczki głodna tak, że miałam obawy czy nie zaczynają patrzeć na mnie jak na obiekt do zjedzenia. TomTom, niech przeklęte będą mapy jego, tak nas nad ten Idefjord prowadził, że zamiast pięciu zrobiliśmy dwadzieścia pięć kilometrów, znów do tego nieszczęsnego, ponurego zapadłego Skee. Wreszcie znaleźliśmy jakiś zjazd nad fiord, rozpaliliśmy grilla i wreszcie fiord mógł nam jeść z ręki. Okolica była dzika i niegościnna. Kamienny brzeg, szuwary dookoła, w dalszym sąsiedztwie jakieś statki, kilka domów letniskowych. Dookoła lasy, trzęsawiska i głazowiska… Ponuro i odludnie.
Wycieczka była do kitu. Za gorąco, bez widoków na dobre widoki, masa ujechanych kilometrów i żadnych w zasadzie wrażeń.
Wróciliśmy do starego planu – jedziemy do miasteczek na wybrzeżu. Zaczynamy od Grebbestad, przez Fjalbacka i kończymy na Hamburgsund.Tak zrobiliśmy.
I po raz pierwszy w życiu wszędzie miałam chęć uciec szybciej niż przybyłam. Ludzie, samochody, masa łodzi w portach, smród smażonych krewetek i ryb. Nawet panorama ze skały była taka sobie. Zdecydowanie Lysekil i Marstrand wciąż nie mają konkurencji jeśli chodzi o urokliwość a przecież i tam zawsze pełno turystów. Wróciłam do domu zmęczona i rozczarowana…
O tej wycieczce …
O tej wycieczce mówiliśmy już wczesną wiosną. Że pojedziemy zobaczyć ostatni kawałek zachodniego wybrzeża, którego jeszcze nie zwiedziliśmy. Dopiero w ostatnim czasie przyszło mi do głowy, by zahaczyć o Norwegię. Nie, nie do Oslo, bo to jest masa kilometrów, ale do Fredrikstad, tuż przy samej granicy.Raz tylko zerknęłam do internetu w poszukiwaniu informacji o tym mieście, o tym co można zobaczyć tam lub w najbliższej okolicy. Odkryłam, że we Fredrikstad jest sporo Polaków, że mają nawet swoją stronę internetową. Jest też stara twierdza i jakaś stara osada. Tyle na początek wystarczyło. Resztę, czyli dane dla nawigacji, ewentualne ceny, kurs korony miałam sprawdzić w wieczór przed wyjazdem. I to był błąd. Bo tego wieczoru zmogło mnie słońce jak wiadomo. A TenMój nie wpadł na pomysł wyszukania takich informacji.
Wyjeżdżaliśmy wcześnie. Nie do końca w dobrej formie szykowałam to, co uszykować trzeba, kompletnie gubiąc się w tym natłoku różnych czynności, kawa mi nie szła, herbata też, mózg zmęczony najwyraźniej spał, a żołądek domagał się jakichś nieprawdopodobnych rzeczy : zupy ogórkowej, sałatki ziemniaczanej, cebuli i cukierków. W końcu łyknęłam na szybko pół kubka chemicznego barszczu, żołądek się nieco uspokoił, mózg leniwie wprawdzie ale podjął pracę…Chaosu dopełnił Janki, który najpierw zdecydował, że jedzie (ha-ha, fiordy będą mi jadły z ręki) potem, dowiedziawszy się, że to nie TE fiordy jedziemy oglądać stwierdził, że nie jedzie, po czym, gdyśmy już wsiadali do samochodu orzekł, że coś mu mówi, że będzie żałował jak nie pojedzie, więc jedzie. Mąż w ostatniej chwili dorzucił do koszyka kilka bułek więcej, żeby było do grillowanej kiełbasy.Ruszyliśmy wreszcie, jak zawsze pół godziny później niż planowaliśmy.
Najgorsza w wyjazdach, najbardziej przeze mnie nie lubiana jest trasa do Trollhattan. Zjeżdżona setki razy, bo z naszej Mieściny, gdziekolwiek na zachód chcemy się udać najpierw musimy przemierzyć tę trasę. Trasa wiedzie przez jednostajną równinę gdzie jedyne co się zmienia to ilość wiatraków oraz szybkość ich obrotów. Dodatkowym źródłem irytacji tym razem był jeszcze nasz GPS. Nowiutki, kupiony przed dwoma czy trzema miesiącami, TomTom z uporem maniaka za każdym razem gdy jedziemy na Trollhattan każe nam jechać objazdami, bo wg niego ta droga, którą jedziemy jest częściowo zamknięta. Jeździmy tamtędy od czterech lat, średnio raz w miesiącu i ta droga nigdy nie była zamknięta! TomTom podłączony do internetu mówi, że mapy ma aktualne…
Ale wreszcie Uddevala i zjazd na trasę E6 do Oslo. Nareszcie autko dostało prędkości, zadowolone, że może sobie pokowboić z prędkością 110km/h mruczało rozkosznie niosąc nas w daleki świat.
Gdzieś w połowie trasy zapytałam M.
– A grilla wziąłeś ?
Zacukał się. Nie wziął. No trudno, kupimy jednorazowego.
Ale tymczasem GPS nakazał nam zjazd z wygodnej i szybkiej szóstki, zepchnął na jakąś boczną drogę, pokazując, że w rezultacie mamy dojechać do owej szóstki. Zgłupieliśmy do reszty, bo postanowiliśmy słuchać. Może droga zamknięta, może jakiś remont, może coś tam. Nie zastanowiło nas, że inni jadą. Starą , jak się domyślam , szóstką zatoczyliśmy koło i kilka kilometrów dalej wróciliśmy na autostradę.
Aktualna mapa, ha-ha!
Potem zaplątaliśmy się całkiem dobrowolnie w miejscowości o dziwnej nazwie Skee. Szukaliśmy sklepu czy stacji benzynowej żeby kupić owego grilla. Jedyne co znaleźliśmy to opustoszałe, zamknięte na głucho budynki po dawnym sklepiku i kilka szop z napisem „opony”. Osada rozsiana wokół bocznej drogi, z pozaklejanymi drogowskazami na Oslo sprawiała wrażenie opuszczonej lub wymarłej.
Granica była już blisko, coraz więcej aut miało na tablicach flagę z niebieskim krzyżem. Skręciliśmy na Stromstad, w poszukiwaniu tego nieszczęsnego grilla. Sklep znaleźliśmy bez większych kłopotów podążając za kolejką aut w której większość miała norweskie tablice.Wreszcie zakup dokonany i mogliśmy ruszyć z kopyta.
Mąż kazał uciszyć TomToma żeby mu głupot nie gadał a ja rozłożyłam mapę żeby wedle starej prawdy „karate-karatem a siekierka-siekierką” pilotować.Przydrożne skały niewiadomo kiedy zmieniły kolory z różnych odcieni szarości na beże. Droga szła górą, co i rusz otwierał się widok na jakąś przepaścistą dolinkę. Wreszcie pojawiły się napisy „granica państwa”, przemknęliśmy nad Idefjordem i wreszcie, pierwszy raz w życiu byłam „za granicą” .
– Jak za granicą ? jak pierwszy raz? A jak pierwszy raz leciałaś do Szwecji ?– mąż wątpił.
– To leciałam zobaczyć inny dom, a nie „zagranicę”
– A teraz jak latasz do Polski ?- To latam do starego domu, a nie „zagranicę”. Syn mnie poparł, bo on też chciał poczuć, że jest za granicą.
W międzyczasie bramka do wjazdu na płatny kawałek drogi zachowała się dziwnie. Bo wypluła naszą kartę szybciej niż połknęła i zamrugała zielonym okiem jakoś tak niecierpliwie…Czyżby Mastercard TegoMojego jej się nie spodobała ?
To spada jak grom z …
To spada jak grom z jasnego nieba. Nie ma żadnych poprzedzających sygnałów, nic co by ostrzegało : Uwaga, dziś możesz doznać udaru słonecznego. Pierwszy sygnał pojawia się gdy i tak już jest za późno. Takie dźgnięcie w mózg, krótkie jak błyskawica przy schylaniu się po po zabawkę leżącą na piasku. Ale już jest za późno – już głowa, przykryta kapeluszem! była wystawiona na działanie promieni słonecznych przez co najmniej godzinę. Ale jeszcze to pierwsze dźgnięcie nie sygnalizuje, że jest źle.
W samochodzie ból narasta.
W domu jeszcze zjedzona kanapka i połknięta tabletka świadczą o bzdurnej nadziei, że to nie to.
Godzinę później już wiadomo. To TO. Cholera, znowu się załatwiłam. Jak ? Kiedy ? Dlaczego ? Nie ma odpowiedzi. Ból głowy, nudności i uczucie niesamowitego gorąca. Chłodny okład na głowę…CZASEM pomaga. A potem zimne dreszcze, mdłości i ból „całego człowieka”
Już znam moją głowę, mój organizm. Już wiem, że nie lubi nadmiaru słońca ani zbyt wysokiej temperatury. I że w takie dni lubi mieć wodę dostarczaną sukcesywnie. Najlepiej niegazowaną. I że głowa lubi być przykryta a ciało lubi chłodek wody. Wiem to, stosuję. Nie wychodzę na plażę w godzinach kiedy słońce smaży najbardziej. Nawet siedząc w wodzie po szyję mam na głowie kapelusz. Piję. Chowam się w cień.
Nigdy nie wiem kiedy mnie znów zaraz dopadnie. Mimo środków ostrożności w każde lato przytrafia mi się taka historia. Raz, dwa razy.
A potem wstaje ranek na kacu.
Drżenie dłoni, ogólne rozbicie, ból głowy, ale już taki normalny codzienny, co nie znaczy – przyjemny. Niesmak w ustach. Brak apetytu i spowolnione funkcje życiowe.
I jak tu w takich warunkach jechać dziś do Norwegii ? A to raczej ostatnia chwila…
A wy ? Miewacie udary cieplne/słoneczne ? Jak sobie radzicie? Jak zapobiegacie ?
…, …
…, ale jakaś szóstka, może siódemka…
Musimy tu wrócić jesienią, gdy trzciny i trawy się zazłocą a wiatry przybiorą na sile.
– Warto przejść tyle kilometrów dla takiego widoku – jęknęłam z zachwytu na końcu cypla Hindens Rev. Mój jęk zagłuszony został przez huk fal rozbijających się o kamienisty brzeg. U zwieńczenia cypla grzywiaste fale nachodziły na siebie jakby łapiąc się ręce i wciągając w opętańczy taniec. Zamglone słońce nadawało im blask i barwę płynnego srebra rozlewając się także na kamieniach, trawach i karłowatych krzaczkach.
Opodal, na najwyższym kamieniu siedział jeden z rowerzystów, których minęliśmy po drodze. Drugi, stojąc na brzegu, usiłował uwiecznić ten niesamowity spektakl jaki zafundowała nam natura do spółki z wietrznym dniem. Podziwiałam ich – dotrzeć tu rowerem i z rowerem to nie lada wyczyn. Wąska ścieżka, pełna wystających korzeni, często zamieniająca się w kamienne usypisko. Zwalone w poprzek ścieżki drzewa, lub tylko wsparte o inne po przeciwnej stronie, tworzące niskie przejścia, zmuszające do zejścia z roweru lub wręcz do przeniesienia go. Trzeba być wyczynowcem.
Chwilę trwaliśmy w zapatrzeniu i zachwycie.
A potem ruszyliśmy z powrotem w trzykilometrowy marsz. Natura ma w nosie zasadę, że prawdziwy turysta nigdy nie wraca tą samą drogą i alternatywnej trasy nie przewidziała na 100metrowej szerokości (w najszerszym miejscu) cyplu.
M. na czubku cypla.
Woda przede mną…
…i woda za mną.
Nikon z Jankiem w Polsce. Canon odmówił współpracy, więc tylko pseudoaparat w telefonie mi pozostał, jak widać efekt jest nie najgorszy, choć zdjęcia robione niemal na ślepo.
Jak w tytule. <br …
Jak w tytule.
Przyszło lato wczoraj. Rankiem zimny, północny wiatr wyczyścił niebo z chmur i na błękicie rozpanoszyło się słońce. Po południu, gdy Zozol wstał i zjadł pojechaliśmy na plażę.
Mamy taką plażę, około 15 km od domu, gdzie można się poczuć jak nad morzem. W zakolu, przy wrzynającym się cyplu szeroki pias piaszczystego brzegu. Piach jest tam nieco czerwieńszy niż ten nad Bałtykiem, ale równie miękki i skłonny do nagrzewania się. Za piachem z jednej strony las przeważnie iglasty, gęsto porośnięty jagodnikiem, rozsiewający zapach żywicy. Z drugiej strony nie zmierzony bezmiar wody i piaszczystego dna. Płycizna ciągnie się prawie po horyzont. Można iść i iść i iść i wciąż ma się wodę po kolana. Najczęściej po Zozolkowe kolana.
Przestrzeń tam jest taka, że nawet w najbardziej upalne lato nie ma ciała przy ciele.
Cypel ochronił wczoraj od północnego wiatru. Woda na płyciźnie nagrzewa się natychmiast. I po co mi tropiki …? Tu nie ma jadowitych pająków, dziwnych chorób i terrorystów. Jedynie poczciwe kleszcze.
Z zalet szwedzkiego lata mogę wymienić jeszcze dwie.
Po pierwsze temperatura.
Jakoś wcześniej nie zauważyłam, dopiero Krakowiacy mi uświadomili. Tu temperatura odczuwalna jest jakby wyższa. W Polsce, przy 17-19 stopniach Celsjusza chodzi się w swetrach. Tu się nie marznie w krótkim rękawku i z bosymi stopami.
Po drugie słońce.
W Polsce, nawet spędzając szereg dni na podwórku, na plaży nigdy nie byłam opalona. Moja skóra była co najwyżej lekko brązowa. Tu słońce łapie szybciej. Chwila na słońcu wczoraj i już czułam, że opaliłam sobie kark. Nogi i ręce mam w paski, po codziennych wyjściach „do miasta”. A przecież niby pada i pada. I słońca jak na lekarstwo.
Dziś w planach znów plaża. Ale spacer po cyplu, spotkanie z komarami, zdjęcia i spojrzenie na jezioro z innej perspektywy.
Port to jest poezja …
Port to jest poezja rumu i koniaku
Port to jest poezja westchnień czułych żon
Wyobraźnia chodzi z ręką na temblaku
Dla obieżyświatów port to dobry dom.
Hej Johnny Walker!
mały jest świat
Port to są zaklęcia starych kapitanów
którzy chcą wyruszyć w jeszcze jeden rejs
Tu żaglowce stare giną na wygnaniu
wystrzępione wiatrem, aż po drzewce rej.
Hej Jonny Walker!
Mały jest świat!
Na każdy temat wie …
Na każdy temat wie wszystko najlepiej. Wie także wszystko na twój temat. Wie co czujesz i co sobie myślisz. A jeszcze lepiej co powinnaś czuć i myśleć.
Nie wie tylko jednego: dlaczego masz mu coraz mniej do powiedzenia.
Ale i tak jest przekonany, że także to wie lepiej od ciebie.
<span …
Po pierwsze to blox coś zrobił z edytorem i mam dostępne tylko te jakieś tam zaawansowane, a starego nie ma. Jest jakiś prosty „nic nie mający” a co zrobię jak w trakcie pisania przypomni mi się, że chciałabym coś pokazać ? Hę?
Nie cierpię zmian. I nie cierpię wychodzić na czepialską. No ale się czepiam.
Z oknami wyszłam na czepialską, roszczeniową pieniaczkę. Bo administracja problemu nie widziała. Krople ? To mogły być stare. Że się jeszcze kleją…No, troszeczkę grubo tej farby, ale inaczej to by ta niebieska wychodziła. Podłoga ? Oj tam..dywaniek dobra rzecz, podłoga się tak nie ściera…
O łazience już mi się nie chciało gadać.
Nigdy więcej! powiedziałam potem mężowi. Nigdy więcej, jak coś ci się nie podoba to sam sobie reklamuj.
Kilka dni potem telefon z administracji. Że u nich urlopy. I nie ma kto tej podłogi, a ja mówiłam, że mój mąż umie i mógłby. To oni by materiał dali, i jak chce to niech zrobi.
Zrobi, zrobi, niech no tylko wydobrzeje po zabiegu. Niby pierdoła to była, w dodatku laparoskopowo, ale jednak gmeranie pod skórą tak ulgowo nie przechodzi. Leży, kuruje się, a ja dziękuję Bogu, żeśmy jednak ten zabieg przenieśli, bo pierwotnie miał być w czasie pobytu Krakowiaków. A chorowanie z gośćmi w domu nie jest zbyt komfortowe.
I tak spędzamy urlop zamiast latać po plaży z Zozolem. Pogoda jest jednak nie bardzo plażowa. Przez cztery lata przyzwyczaiłam się, że co dzień jest inaczej, ale w tym roku to już przesada. Co dzień ? Co godzina jest inaczej! Noce zimne, bo zaledwie 9-11 stopni. Ranki chłodne, południa takie sobie, popołudnia upalne jak wyjdzie słońce z zimnym wiatrem jak się schowa za chmury. A chmur dostatek bo w nocy pada.
Dziwaczne lato.
Kultywuję znajomość z Litwinką. Zobaczymy co z tego wyniknie. Jakaś bliższa znajomość? Czy nienawistne sąsiedztwo zmuszające do zmiany miejsca zamieszkania? Bo i tak przecież bywa.
W głowie pustka. Nic się nie roi, nic się nie pisze. Zawsze miałam głowę pełną słów i zdań, ale chyba już je wypisałam. Wszystkie co do jednego. Szukam w głowie i nie mogę znaleźć. Wywiał wiatr ? A może brak ludzi, którzy inspirują?
Zamykam się w wygodnym, światku. W dzień lekturka, wieczorem film.
W moim sercu cisza trwa…jak śpiewa Wilk.
myślałam, że już mam …
myślałam, że już mam poukładane życie i poukładane w głowie. Byłam przekonana, że wszystko wiem, bo jestem już stara, że nic już nie muszę, że powolutku, na luzie zjadę sobie z tej górki życia.
Wywróciła wszystko. Zmieniła istniejący porządek, zmusiła do przemyślenia wielu spraw jeszcze raz, wykoleiła pociąg bezpiecznie sunący utartymi torami. Uczy mnie nieustannie. Uczy mnie śmiać się tam, gdzie dotąd wpadałam w złość. Uczy odpuszczać. Uczy szukania kompromisu i porozumienia. Uczy nie rezygnować i wciąż pukać w zamknięte drzwi. Uczy jak być lepszym człowiekiem.
Zmusiła do spojrzenia na świat z jej perspektywy i okazało się, że świat roi się od rzeczy niesamowicie niezwykłych.
Jest najlepszym prezentem jaki kiedykolwiek dostałam.
Jest największym wyzwaniem przed jakim stanęłam.
Jest…Każdego dnia się jej przyglądam i każdego dnia zadziwia mnie i zachwyca istnienie czegoś tak nieskończenie doskonałego. Kiedy na nią patrzę – i kiedy tylko o niej myślę – wierzę w Boga z całego serca i dziękuję mu za nią.
Ma 86 cm i 12kg. Ma na imię Zuzia. Jest moją wnuczką. Dziś kończy dwa lata.
Osobista Kraina Trolli 